Kendi bahçende kediotu başarıyla yetiştir

Kediotu, bahçende güneşli veya yarı gölge bir yere ve su birikintisi olmayan, nemli, humuslu bir toprağa ihtiyaç duyar. Ona tam güneş ışığı verirsen kendini en rahat halde bulur. Tam ihtişamıyla gelişebilmesi için komşularıyla arasında yaklaşık otuz santimetre mesafe bırakmalısın. Kediotu derin köklendiği için köklerinin engelsizce aşağı doğru ilerleyebileceği gevşek bir zemine ihtiyaç duyar. Suyun iyi tahliye edildiğinden emin olursan, bitki ıslak ayakları sevmediği için kök çürümesini önlemiş olursun. Çok yıllık bir kültür olarak yerinde sabit kaldığı için her yıl toprağı havalandırma ve yeniden ekme zahmetinden kurtulursun. 150 cm'lik nihai yüksekliğiyle, bahçede epey yer kaplayan ve belki de daha küçük komşularını gölgeleyen görkemli bir çalı oluşturur.

Kediotu orta düzeyde su ihtiyacına sahiptir ve topraktan makul miktarda besin çeken bir orta dereceli tüketicidir. Bahar aylarında toprağa kompost karıştırırsan, ona sağlam bir besin temeli sağlamış olursun. Bu temel beslemeyi sağladığında sürekli gübreleme yapmaktan kurtulursun. Özellikle uzun bir ürün süresince tek seferlik ısırgan otu şerbeti ile destek sağlayabilirsin. Eğer çok fazla gübrelersen, kediotu çok büyür ancak tipik formunu kaybeder ve bahçe yatağı içinde kontrolden çıkmış bir dev gibi görünür. Besin fazlalığından dolayı kontrolü kaybetmektense, mütevazı kalmayı tercih eder.

Kediotu yapraklarını en iyi Temmuz ile Eylül ayları arasında, bitki 30 ila 50 santimetre yüksekliğe ulaştığında ve henüz çiçek tomurcukları taşımadığında hasat edersin. Eğer bu zamanı, çiçeklenme başlamadan önce seçersen, yaprak sapları güçlü olur. Böylece kediotunun sahip olması gereken kokuyu tam olarak yakalarsın. Eğer çok geç kalırsan, daha önce neredeyse hiç kokmadığı için aroması aylarca yetecek çay için sana yetmeyecektir. Tek bir bitkiden yaklaşık 100 g verim elde edersin.

Kediotu, onu yatak içinde bıraktığın sürece çok yıllık bir ürün olarak don olayına sorunsuz şekilde dayanır. Bitki gerçek bir kışlık üründür ve korunaklı bir yere çekilmeye ihtiyaç duymaz. Sıcaklıklar -20 °C'ye düştüğünde, kediotu açık alandaki güvenli yetiştirme sınırına ulaşır. Bu don eşiğinde pes etmeden, onu dışarıda oldukça rahat bir şekilde bırakabilirsin. Ancak ona biraz daha fazla koruma sağlarsan, bu sınır biraz daha aşağı kayar. Bir örtü altında veya bir tünel içinde kediotu -21 °C'ye kadar olan sıcaklıklara dayanır. Eğer onu sera içine yerleştirirsen veya bir örtü ile kaplarsan, hatta daha da soğuğa dayanıklı hale gelir ve -23 °C'ye kadar dayanır. Bitki bu don olayında, sadece devam eden küçük bir kış profesyoneli gibidir. Ona yatak içinde bu alanı bırakırsan, sonbaharda zahmetli olan kazma işleminden kurtulursun. Sıcaklıklar bu spesifik sınır değerlerin altına düştüğünde, kökler ve gövdeler için durum kritik hale gelir. Yani kediotu, sadece aşırı derin uyku donunda bir örtüye ihtiyaç duyan dayanıklı bir tiptir.

Kediotu'yu en iyi ilkbaharda kök sapının bölünmesiyle çoğaltırsın, çünkü bu yöntem tohumla ekim yapmaktan çok daha güvenilir sonuç verir. İlk dikimden sonraki yıl güçlü bir kök sapını böler ve parçaları yeniden dikersen, yeni tohum satın alma zahmetinden kurtulursun. Tohumla ekimde çimlenme oranı yalnızca %60'tır. Eğer tohuma güvenirsen, tohumun sadece üç yıl boyunca çimlenme yeteneğini koruyacağını da unutmamalısın. Tohum saklanırken hızla gücünü kaybeder, bu yüzden yatakların için sadece taze malzeme kullanmalısın. Kediotu'nun çimlenmesi oda sıcaklığında dört ila altı hafta sürer. Bitki bu süre zarfında acele etme gereği duymaz ve kendini aceleye getirtmez.

Kediotu köklerinin kurutulmuş hali yoğun bir toprak tadına sahiptir ve hafif acımsı ile tatlımsı bir nota barındırır. Eğer kökleri çay için kullanacaksan, onları kaynar suda on ila on beş dakika boyunca demle. Bir fincanını doldurmak için kurutulmuş maddeden bir çay kaşığı yeterlidir. Bu süre boyunca bardağın kapağını kapalı tutmalısın. Kökleri bu şekilde hazırlarsan, çok belirgin aromalı bir içecek elde edersin. Kurumuş köklerin kokusu, neredeyse derin orman toprağındaki bir karşılaşma kadar baskındır.

Valeriana kökünü ancak ikinci yılda söküp ardından yavaşça kurutursan aylarca yetecek bir stok elde edersin. Kökü söktükten sonra öylece çöpe atmak yerine kurutmak için kenara bırakırsan, kendi çayını güvence altına almış olursun. Bitkinin kökünde tam gücünü toplayabilmesi için bu ikinci yıla ihtiyacı vardır. Kurutma işlemini yavaşça yaparsan, stoğun birçok ay boyunca korunur.

Kediotu yetiştirirken en çok bitkiler arasında yeterli mesafe olmasına dikkat etmeli ve kökleri ancak ikinci yılda sökmelisin. Eğer bitkileri çok sık dikersen, yapraklarda beyaz bir tabaka şeklinde Külleme hastalığı oluşur. Bitkilerin arasından hava girmesi için yeterli alan sağlanırsa mantar uygun iklimini bulamaz. Sürgünlerdeki afitler güçlü bir su püskürtmesiyle yok olur. Kök ilk yıl toprakta kalır, çünkü altta hala çalışma alanı vardır. Bitki ancak ikinci yılında kök sistemini tam olarak geliştirir ve ancak o zaman senin için sökmeye değer hale gelir. Tipik, keskin koku aslında sadece kuruturken ortaya çıkar. Kökü yavaşça kurutursan, kökteki belirli maddeler bir aside dönüşür. İşte bu asit, kediotu gibi tipik kokar. Kuzu marulunu kediotunun uzak bir akrabası olarak görebilirsin.