Şeker kökünü başarıyla yetiştir

Şeker kökü bahçende tam güneş alan bir yere ve derin, gevşek bir toprağa ihtiyaç duyar. Güneş ona her gün uzun saatlerini sunarsa, bodur büyümesi için gereken enerjiyi geliştirir. Ona bu aydınlık konumu sağlarsan, 100 cm nihai yüksekliğe ulaşan güçlü bir bitki elde edersin. Kökler toprağın çok derinlerine uzandığı için toprağı özellikle gevşek hazırlamalısın. Eğer zemin çok sert veya taşlıysa, kök aşağı doğru yolunu bulmaya çalışırken takılıp kalır. Yüzeyin altında ona gereken hacmi bırakırsan, zahmetli hasat denemelerinden kurtulur ve düz, sulu bir kök elde edersin. Bitki, hemen yanındaki yerdeki her şeyi gölgede bırakacak şekilde küçük bir çalı gibi yukarı doğru büyür.

şeker kökü'nü en iyi hazır fide olarak toprağa dikmelisin. Eğer bunun yerine tohumla başlarsan, çimlenmenin 35 güne kadar sürebileceğini göz önünde bulundurarak henüz Şubat ayında içeride işe başlamalısın. Tohumların ekimden önce ılık suda kısa bir süre bekletilmesi bu süreci önemli ölçüde hızlandırır. Fideleri Nisan ve Mayıs ayları arasında dışarı dik. Toprak sıcaklığı 8 ile 20 °C arasındaysa, diktiğin bitki güvenilir bir şekilde filizlenir. Dikimden sonra ilk sürgünlerin görünmesi 14 ila 28 gün sürer. Sıra üzerinde 30 cm mesafe bırakmalısın. Sıralar arasında ise 40 cm boşluk bırak. Eğer bu mesafeye uyarsan, kök büyük hedefi için yeterli alana sahip olur.

şeker kökü büyümesi için çok fazla suya ve çok fazla besine ihtiyaç duyar. Onu düzenli olarak bol miktarda olgun kompostla beslersen, bir Starkzehrer olarak ihtiyaç duyduğu enerjiyi alır. Büyüme düzgün bir şekilde hız kazansın diye birkaç haftada bir azot ile, örneğin ısırgan otu gübresiyle gübreleme yapmalısın. Toprak sürekli nemli kalırsa, bitkinin susuzluktan büyüme isteğini kaybetmesini engellersin. şeker kökü, toprağı resmen tüketen gerçek bir besin vakumudur. Eğer ona bu takviyeyi sağlamazsan, besleyici bir kökten ziyade sadece bir süs olarak kalacaktır.

Yapraklar yukarıdan kurumaya başladığında şeker kökü olgunlaşmış demektir. Bu zamanı beklersen, Ekim'den Aralık'a kadar ilk kökleri topraktan çıkarabilirsin. Erken hasat yapan biri, keki fırından çok erken çıkarmış olur. Bitkinin tatlanması için zamana ihtiyacı vardır; çünkü şeker oluşumu kökte tamamlandığında tadı gerçekten güzel olur. Don yatağı kapladığında, bu durum kökleri daha da tatlı hale getirir. Ekim'den Aralık'a kadar hasat yapabilir ve bitki başına yaklaşık 150 g ürün elde edebilirsin. Sadece ihtiyacın olanı toplarsan, tüm kış boyunca bahçeden taze kökler çıkarabilirsin. Hasat süresi bir aydır. Toplam 7 aylık bir yetiştirme süresinden sonra ilk hasat zamanı gelir; ancak ekim işlemi bu başlangıç noktasından altı ay önce yapılır. Eğer bitkiyi kışın tamamen sökmezsen, baharda yeniden filizlenir.

Şeker kökü tamamen kışa dayanıklıdır ve sıcaklıklar düştüğünde toprakta seni bekler. Eğer onu kışın tamamen kazmazsan, bir kışlık kültür olarak yatak içinde güvenle kalır. Onu şimdi kaldırmak yerine ancak ilkbaharda çıkarırsan olgun bir kök hasat edersin. Bitki açık alanda -18 °C'ye kadar olan sıcaklıklara dayanır. Eğer onu naylon altında veya bir tünelde yetiştirirsen, bu seni -19 °C'ye kadar olan biraz daha ekstrem soğuklardan korur. Keçeleşmiş örtü altında veya bir sera içinde şeker kökü -21 °C'ye kadar olan don hasarlarından bile sağ çıkar. Bitkinin etrafındaki bir tel sepet, toprak sertleştiğinde onu donmaktan korur. Ayrıca bahçene fare kapanları kurarsan, kemirgenlerin köklerini kışlık bir ara öğün olarak kullanmasını engellersin. Şeker kökü, ona yerini bıraktığın sürece yatak içinde sabırlı bir misafirdir.

Şeker köküne bulunduğu yerde üç yıllık bir ekim arası tanımalısın. Bitkiyi çok erken tekrar aynı yere dikersen, tek taraflı toprak yorgunluğu veya zararlılar nedeniyle ürün kaybı riskiyle karşılaşırsın. Şeker kökü maydanozgiller bitki ailesine aittir ve ağır besin tüketen bir bitkidir; bu da onun besinlere olan açlığıyla toprağın rezervlerini ciddi şekilde tükettiği anlamına gelir. Eğer bu yüksek ihtiyacı görmezden gelirsen, toprağın bir sonraki ekim sezonu için yeni silinmiş bir dans pisti gibi bomboş kalır. O zaman tatlı bir görkem yerine sadece küçük, güçsüz kökler hasat edersin. Bu aralar olmadan kesintisiz bir üretim sağlamak için bahçende en iyisi dört ayrı alt alan ile plan yapmaktır. Yataklarını bu şekilde bölersen, maydanozgiller bitki ailesini, bir konumun sürekli kendini yenilemesine gerek kalmadan bahçe içinde rotasyon yaparak hareket ettirebilirsin. Eskiden bir ekim sezonu sonra doğrudan devam edilebileceğini düşünürdüm ama toprak bu bencilliği affetmez.

Şeker kökü bitkisini tohumla değil, kök gövdesini bölerek çoğaltırsın. Sonbaharda veya ilkbaharda kök gövdesinin güçlü bir parçasını ayırıp yeniden dikersen, en güvenilir çoğaltma yöntemini sağlamış olursun. Tek bir bitki sana on ila on beş adet beyaz kök verimi sağlar. Bu parçalar tekrar toprağa girdiğinde, sanki sadece kısa bir mola vermişler gibi büyümeye devam ederler. Üç yıl çimlenme yeteneğine sahip tohumlar da kullanabilirsin ancak %60'lık çimlenme oranıyla başarı şansı oldukça düşüktür. Bu senin için şu anlama gelir: Tohum kullanmaya odaklanırsan, istatistiksel olarak her iki taneden biri çimlenmez ve bu da hasat planlamanı gereksiz yere karmaşık hale getirir. Kök gövdesini bölmek ise eski bir dost kadar güvenilirdir.

Şeker kökü hafif tatlı bir tada sahiptir ve aromasıyla pastırnak ile havuç karışımını anımsatır. Kökü tattığında, yüzde dört ile sekiz arasında şeker oranı olduğu için karşına fındığımsı bir profil çıkar. Onu çiğden rendelenmiş olarak taze bir bileşen olarak salata içine karıştırabilir veya sadece kısa bir süre kızartarak çıtır bir atıştırmalık olarak tüketebilirsin. Kökü haşladığında, ortadaki odunsu lifli kısmı kolayca soyarsın, çünkü o küçük odunsu parça sana fazladan iş çıkarmaz.

Fareler senin şeker kökülerini gece vardiyasında çalışan bir pastane olarak görür. Eğer kökleri toprakta bırakırsan, kemirgenler onları genellikle tek bir gecede yiyip bitirir. O zaman hazinenin aslında büyümesi gereken yerde sadece boş bir delik bulursun. Bu küçük hırsızlar tatlı tadı o kadar çok severler ki, bir bitkiyi bir öğleden sonra veya bir gece içinde tamamen yok edebilirler. Eğer kökleri bunun yerine tereyağında pişirirsen, 1675 yılında İngiliz bahçe yazarı John Worlidge'a göre tüm sebzelerin en tatlısı, en beyazı ve en hoşa gideni olur. Bu keşiften sonra bitki uzun bir ara verdi. Aslında itibarı olduğundan çok daha tatlı olmasına rağmen, üç yüz elli yıl boyunca unutulmuştu.